Cijene dizela u Evropi dostigle su najviši nivo od 2022. godine, a fjučersi na dizel porasli su na više od 200 dolara po barelu, odnosno 1,498 dolara po toni, uz dnevni skok od gotovo deset odsto na londonskoj berzi.
ADVERTISEMENT
Kako pojašnjava Bloomberg, do skokova u cijenama dolazi usljed poremećaja u snabdijevanju izazvanih ratom u Iranu i zatvaranjem Hormuškog moreuza, a od početka rata 28. februara, cijene su gotovo udvostručene.
Zatvaranje Hormuškog moreuza prekinulo je transport miliona barela rafinisanih derivata, uključujući dizel, dok su cijene sirove nafte u Londonu porasle za oko 50 odsto.
Pojedine rafinerije smanjile su proizvodnju, a trgovci širom svijeta pokušavaju da obezbijede alternativne isporuke, često preusmjeravajući terete na rute duže od 19.000 kilometara.
Dizel, ključni energent za transport i industriju, ima centralnu ulogu u globalnoj ekonomiji, pa njegov rast cijena povećava rizik od inflacije.
Evropa, koja proizvodi manje dizela nego što troši, oslanja se na uvoz, a analitičari upozoravaju da bi region mogao da se suoči sa nestašicama u narednim sedmicama ukoliko se situacija ne stabilizuje.
Cijene rastu i u drugim dijelovima svijeta - u Sjedinjenim Američkim Državama dizel je premašio četiri dolara po galonu, dok je u Aziji privremeno prešao granicu od 200 dolara po barelu.
Globalna tržišta dodatno su uzdrmana nakon što je američki predsjednik Donald Trump najavio nastavak vojne kampanje protiv Irana, što je povećalo neizvjesnost u energetskom sektoru.
Evropske zemlje nastoje da ublaže posljedice energetske krize povećanom upotrebom obnovljivih izvora energije, poput solarne i vjetroenergije, kako bi smanjile zavisnost od fosilnih goriva.
Istovremeno, poremećaji u lancima snabdijevanja podstiču države da preispitaju strategije energetske bezbjednosti, dok diplomatski napori za rješavanje krize i ponovno otvaranje Hormuškog moreuza za sada ne daju konkretne rezultate.