Uvođenje evropskog CBAM mehanizma od 1. januara 2026. godine moglo bi imati ozbiljne posljedice na lokalnu ekonomiju, upozorio je ministar energetike i rudarstva Republike Srpske Petar Đokić, učestvujući na ministarskom panelu u okviru konferencije „Energetska sedmica zapadnog Balkana“ u Crnoj Gori.
ADVERTISEMENT
Ministar je istakao da je zahtjev Republike Srpske za odgađanje primjene CBAM-a potpuno opravdan, posebno imajući u vidu da je BiH ispunila i posljednji uslov – usvajanje Zakona o regulatoru, prenosu i tržištu električne energije BiH, koji se trenutno nalazi u parlamentarnoj proceduri.
"CBAM će imati jak negativan uticaj na našu ekonomiju. Ako ostatak svijeta ne prati evropsku politiku, postavlja se pitanje da li Evropa ima pravo da svojim članicama i zemljama u okruženju nameće obaveze koje izazivaju direktne ekonomske poremećaje," poručio je Đokić, naglasivši da očekuje da Evropska komisija prihvati zahtjev za odgađanje.
U nastavku izlaganja, ministar Đokić predstavio je energetske investicije Republike Srpske koje već sada dosežu vrijednost od oko pet milijardi KM, s ukupnom instalisanom snagom od oko 2.170 megavata. Riječ je o postojećim i planiranim projektima u oblasti hidro, solarne i energije vjetra, uključujući dvije nove solarne elektrane (60 i 10 MW), hidroelektranu od 37 MW, kao i izgradnju velikih hidroelektrana snage 159 i 34 MW.
Posebno je istaknut zajednički projekat sa Srbijom – Hidroelektrana "Buk Bijela", te radovi na dvije vjetroelektrane, od kojih je jedna već u poodmakloj fazi.
"Ove investicije su rezultat jasno definisane energetske strategije i stvaranja stabilnog pravnog i institucionalnog okvira kroz usklađivanje sa evropskom regulativom," rekao je Đokić, podsjetivši da je Republika Srpska transponovala ključne direktive kroz pet zakona.
Naglasio je da značajan dio novih kapaciteta ostaje u vlasništvu „Elektroprivrede Republike Srpske“ – strateškog nosioca energetske sigurnosti.
Govoreći o izazovima daljeg razvoja, Đokić je upozorio i na potrebu snažnijeg ulaganja u prenosnu mrežu, što treba da bude regionalno pitanje. Istakao je da rast potrošnje i brojni novi projekti zahtijevaju modernizaciju infrastrukture, a da saradnja s evropskim investicionim institucijama u tom pogledu i dalje nije na zadovoljavajućem nivou.
Ministar je u okviru konferencije održao i niz bilateralnih sastanaka sa predstavnicima kompanija zainteresovanih za ulaganja u energetski sektor Republike Srpske.
Osim Đokića, u diskusiji su učestvovali i ministar energetike i rudarstva Crne Gore Admir Šahmanović, ambasador Italije u Crnoj Gori Andreina Marsela, predsjednik Agencije za energetiku Srbije Dejan Popović i suosnivač kompanije "Alkazar Enerdži" Danijel Kalderon.